Ogrzewanie podłogowe to systemem ogrzewania niskotemperaturowego, w którym 70% energii cieplnej oddawane jest do pomieszczenia przez promieniowanie, a tylko 30% przez konwekcję. Rozkład temperatury powietrza w pomieszczeniu ogrzewanym jest zbliżony do optymalnego dla organizmu człowieka, gdyż powietrze jest najcieplejsze w okolicy stóp, a nieco chłodniejsze w wyższych partiach. Warunkiem prawidłowego i bezawaryjnego działania ogrzewania podłogowego jest wykonanie w odpowiednich miejscach przerw dylatacyjnych.
W przypadku ogrzewania podłogowego w czasie rozgrzewania lub ochładzania się płyty grzewczej (jastrychu) następuje zmiana jej objętości. Zmiany objętości płyt grzewczych spotykanych w budownictwie powodują kilkumilimetrowe zmiany długości lub szerokości grzejnika podłogowego. Możliwe następstwa takich zmian przedstawia schemat na ilustracji nr 1.
Ściany ograniczające pomieszczenie stanowią na tyle solidną przeszkodę, że naprężenia powstające w płycie powodują jej wyprężenie (przeważnie w środkowej części). Wyprężenie to objawia się pękaniem jastrychu, a także materiału wykończeniowego podłogi. Aby zapobiec pękaniu, zarysowaniom i deformacjom płyty grzewczej, trzeba wzdłuż ścian ułożyć taśmę brzegową oraz stosować dylatacje.
Taśma brzegowa wykonana jest z miękkiej pianki poliuretanowej, do której przymocowana jest folia. Folię wykłada się na izolację cieplną, uszczelniając w ten sposób miejsce pomiędzy taśmą i płytą izolacyjną. Taśmę montuje się wzdłuż wszystkich ścian zewnętrznych oraz filarów.
Dylatację trzeba stosować: • przy drzwiach; • gdy podłoga ma powierzchnię ponad 40 m2; • gdy jedna ze ścian ma długość większą niż 8 m; • gdy stosunek długości ścian wynosi 1:2; • gdy pomieszczenie ma złożony kształt, na przykład litery L.
Dylatacja powinna przebiegać przez wszystkie warstwy: od izolacji cieplnej do warstwy wykończeniowej włącznie.
Rodzaje dylatacji
• dylatacja brzegowa wykonywana na obrzeżu grzejnika podłogowego z taśmy brzegowej dylatacyjnej; taśma może być wyposażona w tzw. "śliniak", wykładany na izolację cieplną, w celu zabezpieczenia szczelin (między ścianą , a izolacją cieplną) przed przedostaniem się zaprawy w trakcie wykonywania posadzki (fot. Widok dylatacji brzegowej);
• dylatacja wykonywana w miejscach łączenia się niezależnych płyt grzewczych (w progach sąsiadujących pomieszczeń) z listwy dylatacyjnej (grubość 10 mm, wysokość 100 mm);
• dylatacja dzieląca duże pola grzewcze - gdy pole powierzchni grzejnika > 40 m2, gdzie dłuższy bok grzejnika > 8m, a stosunek boków grzejnika > 1:2, dylatację dzielącą powierzchnie grzejne wykonuje się z listwy dylatacyjnej umieszczonej w specjalnym profilu mocującym przyklejanym do izolacji termicznej (fot. Dylatacja dzieląca duże pola grzewcze); w przypadku zastosowania izolacyjnej płyty systemowej do ogrzewania podłogowego wystarczy umieścić listwę między wypustami paneli izolacyjnych;
• dylatacja dzieląca pola grzewcze o skomplikowanym, nieregularnym kształcie np. w postaci litery L, U itp. z listwy dylatacyjnej (grubość 10 mm, wysokość 100 mm) (fot. Miejsca zastosowania dylatacji dzielących duże pola grzewcze).
Dylatacja musi przebiegać do wierzchniej warstwy wykończeniowej podłogi i kończyć się fugą. Z tego względu w pomieszczeniach, w których trzeba wykonać dylatację dzielącą płytę ogrzewania podłogowego na mniejsze pola nie można zastosować ułożenia płytek w dowolny sposób lecz tak by fuga biegła wzdłuż dylatacji (fot. Przykład poprawnego wykonania warstwy wykończeniowej podłogi).
W trakcie wykonywania dylatacji i układania instalacji ogrzewania podłogowego należy zabezpieczyć przed zniszczeniem przewody przechodzące przez dylatację. W tym celu w miejscu przejścia pętli ogrzewania podłogowego bądź innego przewodu przez dylatację, należy założyć na przewód tuleję ochronną po 20 cm z każdej strony dylatacji oraz zabezpieczyć jej końce przed dostaniem się zaprawy do środka, w trakcie wykonywania wylewki (fot. Przewody grzewcze w tulejach ochronnych przechodzące przez dylatację).