Decyzja o skorzystaniu z prawa pierwokupu i wykupu podejmowana jest przy uwzględnieniu możliwości rozdysponowania nabytych nieruchomości rolnych.  Z tego względu nie są  nabywane nieruchomości, które ze względu na charakter (np. siedliska rolnicze), powierzchnię (małe obszarowo np. poniżej 1 ha) lub inne cechy (np. grunty od wielu lat nie użytkowane rolniczo) nie mają istotnego znaczenia z punktu widzenia realizacji celów ustawy, np. nie nadają się na powiększanie gospodarstw rodzinnych.

Państwowe prawo pierwokupu i wykupu, które realizować miała Agencja dawało szansę przyczynienia  się do poprawy struktury agrarnej polskiego rolnictwa. Możliwość ta warunkowana była jednak prowadzeniem świadomej i kompleksowej polityki państwa ukierunkowanej na doskonalenie struktur rolnych takich jak: 
• system rent i emerytur rolniczych
• scalanie i wymiana gruntów
• renty strukturalne

Sprzedaż nieruchomości rolnej przez Agencję może nastąpić, jeżeli w wyniku tej sprzedaży łączna powierzchnia użytków rolnych będących własnością nabywcy nie przekroczy 500 ha. Powierzchnię użytków rolnych, ustala się na podstawie oświadczenia złożonego przez nabywcę nieruchomości rolnej.

Przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych, będących przedmiotem współwłasności uwzględnia się powierzchnię nieruchomości rolnych odpowiadających udziałowi we współwłasności takich nieruchomości, a w przypadku współwłasności łącznej uwzględnia się łączną powierzchnię nieruchomości rolnych stanowiących przedmiot współwłasności.

Ponieważ w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego brak wskazań i aktów wykonawczych dotyczących realizacji uprawnień do pierwokupu i wykupu, konieczne było więc opracowanie zasad stanowiących podstawę polityki Agencji w zakresie stosowania uprawnień do nabycia nieruchomości rolnych. Najważniejsze z nich stanowią, że  uprawnienia do pierwokupu i wykupu traktowane są jako instrumenty służące realizacji głównych celów ustawy, a nadrzędną przesłanką korzystania z uprawnień przysługujących Agencji jest występowanie na danym terenie efektywnego popytu na grunty rolne ze strony rolników indywidualnych.