Katastrofalna powódź, która nawiedziła tereny Polski wiosną 2010 r., spowodowała zaistnienie szczególnych okoliczności dla stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Czytelnicy poradnika Zamówienia Publiczne bez Ryzyka skierowali do redakcji wiele pytań o możliwości jak najskuteczniejszego i najsprawniejszego wykorzystania tych przepisów w sytuacji, gdy np. konieczne jest przesunięcie środków finansowych na nowopowstałe cele i rezygnacja z wcześniej planowanych zamówień, gdy realizowane przedsięwzięcie na skutek szkód powodziowych wymaga dodatkowych zamówień, gdy niezbędne jest przyspieszenie przepisowych procedur itp. Omawiając poruszone zagadnienia wykorzystaliśmy przede wszystkim opinie przedstawione przez Urząd Zamówień Publicznych.

Katastrofalna powódź, która nawiedziła tereny Polski wiosną 2010 r., spowodowała zaistnienie szczególnych okoliczności dla stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Czytelnicy poradnika Zamówienia Publiczne bez Ryzyka skierowali do redakcji wiele pytań o możliwości jak najskuteczniejszego i najsprawniejszego wykorzystania tych przepisów w sytuacji, gdy np. konieczne jest przesunięcie środków finansowych na nowopowstałe cele i rezygnacja z wcześniej planowanych zamówień, gdy realizowane przedsięwzięcie na skutek szkód powodziowych wymaga dodatkowych zamówień, gdy niezbędne jest przyspieszenie przepisowych procedur itp. Omawiając poruszone zagadnienia wykorzystaliśmy przede wszystkim opinie przedstawione przez Urząd Zamówień Publicznych.

1. Możliwość udzielenia zamówienia publicznego w trybach tzw. niekonkurencyjnych (negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki) na zakup sprzętu do akcji ratunkowej oraz w związku z usuwaniem skutków powodzi

Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr  223, poz. 1655 ze zm.) zamawiający może dokonać zakupu określonych dostaw, usług oraz robót budowlanych w oparciu o tryb negocjacji bez ogłoszenia, jeżeli zostaną spełnione następujące przesłanki:

• występuje pilna potrzeba udzielenia zamówienia,
• pilna potrzeba udzielenia zamówienia nie wynika z przyczyn leżących po stronie zamawiającego,
• wcześniej nie można było przewidzieć konieczności udzielenia przedmiotowego zamówienia,
• nie można zachować terminów przewidzianych przez ustawę dla przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem.

Przesłanka z art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp ma zatem zastosowanie do postępowań wszczynanych w przypadku nieprzewidywalnych zdarzeń powodujących potrzebę pilnego działania ze strony podmiotu zobowiązanego do stosowania ustawy, a zaistniała sytuacja nie pozwala na przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z zachowaniem terminów przewidzianych dla trybów gwarantujących zachowanie zasady konkurencyjności. Dopuszczalność powoływania się na przesłankę art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp uzależniona jest od łącznego zaistnienia wszystkich wymienionych w przepisie warunków, między którymi powinien zachodzić związek przyczynowo – skutkowy oraz związek czasowy. Udzielenie zamówienia w tym trybie co do zasady powinno ograniczyć się tylko do zakresu koniecznego do zapobieżenia negatywnym skutkom nieprzewidzianego zdarzenia. Dodatkowo należy podnieść, iż możliwość udzielenia zamówienia z zastosowaniem trybu negocjacji bez ogłoszenia musi wynikać również z okoliczności, w których zamawiający nie ponosi winy. Oznacza to, iż powstanie pilnej potrzeby udzielenia zamówienia nie może wynikać z niestaranności lub niedbalstwa zamawiającego, ale pomimo tego, iż zamawiający dochował należytej staranności w swoim działaniu.